29 Aralık 2014 Pazartesi

Tümel...

Yapabilseydim;
iki uyanıklık arasının, - o -
tamamlanmışlığını yazardım.
Söz'süz,
ama'sız
ve nihayet'siz. Anlardın...


Mey



Siz Aşktan Ne Anlarsınız Bayım?..

Çok şey öğrendim geçen üç yıl boyunca
Alt katında uyumayı bir ranzanın
Üst katında çocukluğum...
Kâğıttan gemiler yaptım kalbimden
Ki hiçbiri karşıya ulaşmazdı.
Aşk diyorsunuz,
Limanı olanın aşkı olmaz ki bayım!

Allah'la samimi oldum geçen üç yıl boyunca
Havı dökülmüş yerlerine yüzümün
Büyük bir aşk yamadım
Hayır
Yüzüme nur inmedi, yüzüm nura indi bayım
Gözyaşlarım bitse tesbih tanelerim vardı
Tesbih tanelerim bitse gözyaşlarım...
Saydım, insanın doksan dokuz tane yalnızlığı vardı.
Aşk diyorsunuz ya
Ben istemenin allahını bilirim bayım!

Çok şey öğrendim geçen üç yıl boyunca
Balkona yorgun çamaşırlar asmayı
Ki uçlarından çile damlardı.
Güneşte nane kurutmayı
Ben acılarımın başını
Evcimen telaşlarla okşadım bayım.
Bir pardösüm bile oldu içinde kaybolduğum.
İnsan kaybolmayı ister mi?
Ben işte istedim bayım.
Uzaklara gittim
Uzaklar sana gelmez, sen uzaklara gidersin
Uzaklar seni ister, bak uzaklar da aşktan anlar bayım!

Süt içtim acım hafiflesin diye
Çikolata yedim bir köşeye çekilip
Zehrimi alsın diye
Sizin hiç bilmediğiniz, bilmeyeceğiniz
İlahiler öğrendim.
Siz zehir nedir bilmezsiniz
Zehir aşkı bilir oysa bayım!

Ben işte miraç gecelerinde
Bir peygamberin kanatlarında teselli aradım,
Birlikte yere inebileceğim bir dost aradım,
Uyuyan ve acılı yüzünde kardeşimin
Bir şiir aradım.
Geçen üç yıl boyunca
Yüzü dövmeli kadınların yüzünde yüzümü aradım.
Ülkem olmayan ülkemi
Kayboluşumu aradım.
Bulmak o kadar kolay olmasa gerek diye düşünmüştüm.
Bir ters bir yüz kazaklar ördüm
Haroşa bir hayat bırakmak için.
Bırakmak o kadar kolay olmasa gerek diye düşünmüştüm.

Kimi gün öylesine yalnızdım
Derdimi annemin fotoğrafına anlattım.
Annem
Ki beyaz bir kadındır.
Ölüsünü şiirle yıkadım.
Bir gölgeyi sevmek ne demektir bilmezsiniz siz bayım
Öldüğü gece terliklerindeki izleri okşadım.
Çok şey öğrendim geçen üç yıl boyunca
Acının ortasında acısız olmayı,
Kalbim ucu kararmış bir tahta kaşık gibiydi bayım.
Kendimin ucunu kenar mahallelere taşıdım.
Aşk diyorsunuz ya,
İşte orda durun bayım
İslak unutulmuş bir taş bezi gibi kalakaldım
Kendimin ucunda
Öyle ıslak,
Öyle kötü kokan,
Yırtık ve perişan.

Siz aşkı ne bilirsiniz bayım

Aşkı aşk bilir yalnız!


Didem Madak



26 Aralık 2014 Cuma

Çözülmemiş Bir Yol Problemine Dair...

Uzunca gitmeler şehri ile
süresiz susmalar şehri arasına gerili ömrün
gevezesiydim.
Ne ayaklarımın yorgunluğu yetti,
iki şehrin orta noktada buluşmasına ne cılız fısıltım.
Tam orada, o noktada çözülmemiş o yol problemine tutkun,
bir başına kalakaldım.
Ve yılmadım tekrardan aynı cümleyi; yüzüm iki şehrin uzak / puslu silüetlerine dönük söylendim durdum, durdum ve söylendim: Kimse bir kurbağayı geçemez, söz konusu olan anımsamaksa...


Mey




25 Aralık 2014 Perşembe

Billurlaşma*.../ Haiku

Yapabilseydim;
gözlerden gizler,
hem de görünür kılardım
( sendeki
   bendeki) billurlaşmayı...


Mey
* Stendhal'e selam




22 Aralık 2014 Pazartesi

Yalınlık...

" Yalınlık doğruluğun mührüdür..."

 Wittgenstein


Yalındı direnci meylimizin
güz'ün deli esintisine, biliyorsun.
Ve yalın bir şey vardı - satır aralarına kendiliğinden giriveren -
düş'ünüşümde.
Uyanmanın o ilk şaşkın bakışı;
sen'den bir söz'ün sevinç ve soruyla harmanlanmış telaşı,
sesi kısılmış kalpteki o söz...
Başa bela bunlar, biliyorsun. Başa bela, zihnimize bastığı mührü...

Mey




Aşk Payı...

Sana,
ertelenmiş söz;
bana
yazgısına teslim bellek.
Sana,
şarkının inadı;
bana
hikayenin büyüsü.
Bize,
büyük bir vazgeçiş. Nasıl da adil. Aşk...


Mey




20 Aralık 2014 Cumartesi

Burası… / Orası…

Kazıyordu. İçerdeki seslenene dek, kaç zamandır kazımakta olduğunu düşünmedi. Saate bakmak aklına gelmedi. Yalnızca kazıdı; usul, dikkatli ve hiç olmadığı kadar azimliydi. Burası, diye düşünüyordu. Burası’nın katlanır yanı kalmadı ve oralarda bir yerde bir ‘Orası’ olduğunu biliyordu. Bulana kadar, diye söz vermişti kendine. Buluncaya kadar kazımaya devam. Çocuğun sesi daha güçlüydü bu kez. Çağrısında titreşen sabırsızlığı fark etti. Gülümsedi elinde olmadan. Ardından ona henüz ‘orası’ndan söz etmediğini anımsadı, hoş ‘ burası’nın da farkında olmadığını biliyordu.  Nasıl anlatırım, sorusuyla endişe belirginleşti. Bir yolunu bulacaktı elbet. Anlatırım, diye düşündü. Önce kazımaya devam etmeliyim. Elindeki işi gönülsüzce bıraktı.

Yemek, çocuğun hikâyeleri, soruları, yeni yeni görmeye başladığı ama anlamını çözme arzusunun henüz baş göstermediği ‘ burası’na ilişkin sorularıyla süslüydü. Aklı yarım bıraktığı işte, çocuğa eşlik etti. Anlattığı hikâyelere güldü, sorularına temkinli cevaplar verdi. Çocuk sordukça, daha hızlı kazımalıyım, diye düşündü. Yarın akşam kaçta döneceksin eve, sorusuyla kendini yarın’da buldu.

Planladığım kadar kazıyamamıştım hayıflanmasıyla çıktı yer altından. Soğuğa eklenmiş pusla irkildi. Eller hemen cebe girdi. Tüm gece çalışmaktan bitap düşmüşlüklerine acıyacak gibi oldu bir an, sonra çevresine bakınıp ‘ burası’nın üzerine abanmaya hazırlandığını sezdiğinde unuttu merhameti ve hızlıca yürümeye başladı. Yüksel caddesini geçip Konur’a döndü. Birkaç saat sonra görülmemiş bir insan ırmağının sokak boyunca gidip geleceğini düşününce, sabahki sakinliğini sevecek gibi oldu. Oyalanma, diye uyardı kendini.  Yüzünü kesen soğuğa çare yoktu ama çantasındaki eldivenler elleri için çözüm olabilirdi. Üşendi, ceplerinin sıcaklığıyla yetineceklerdi. Sokağın, Meşrutiyet çıkışına yaklaşınca, kimsenin kullanmadığı üst geçidin merdivenlerine beyaz boyayla – soluklaşmaya başlamıştı boyanın rengi –yazılmış o harfleri gördü: S O M A… ‘ Burası’ işte, diye mırıldandı dişlerinin arasından.  Daha çok, daha hızlı kazımalıyım, bir saptamadan çok kararının pekişmesiydi. ‘ Orası’nda başka S O M A’ların olmadığını nereden biliyorsun, şüphesine geçit vermedi. Olmadığını biliyordu. Hep on dokuz yaşında bırakılmış çocukların olmadığından da emindi; ekmek almaya gidenlerin evlerine güvenle döneceklerinden de. Aksi halde, böyle kazımanın bir anlamı olmazdı, diye altını çizdi inancının. Üst geçit görünmez oldu. Artık caddedeydi. Yürümeyi sürdürdü. Belediye işçilerinin geceden kalan pisliği temizler gibi yapmakta olduklarını fark etti. Onlar da biliyorlar işte, diye vurguladı. Burası’nın temizlenebilir bir yanı kalmadığını. Yeterince derin kazıyabilirsem belki hepimizi… Susturdu zihnini. Dur bakalım, diye çıkıştı. Önce ‘orası’nı mümkün kıl.

Akşamı beklemeye karar vermişti ya, duramadı. Bulduğu her boşlukta sürdürdü ellerini çalıştırmayı. ‘ Burası’na tiksintisini bastıramadığı anların kazımayı yavaşlattığını fark ettiğinde panik geldi gitti. ‘ Orası’nı düşünmeye zorladı kendini sık sık. Görünürlüğün söylediğinin – ne söylenirse söylensin – bağıra çağıra söylenmesine bağlı olmadığından emindi her şeyden önce. Sözde otorite reddedişlerin kendisini bir otoriteye dönüştürme çabasına girişmesinin de ayıp karşılanacağına inanıyordu ‘orası’nda; mütemadiyen eleştiriden söz edenlerin özeleştiri mekanizmasını görmezden gelişlerinin de. Söylemeye değil eylemeye bakılırdı elbette. Özür istemez ama af dilemeyi bilirdi insan olmanın bilgeliğine ermiş olanlar. “ Kendini bil! “ değil, “ kendin bil!” yerleştirilirdi ‘orası’nda olmanın temellerine. Kurdukça rahatladı. Mümkündü ve henüz ulaşamadığı bir yerdeydi. Ama bulacaktı.

Hep aynı sabaha uyanmak üzere gözlerin yumulduğu gecelerin rüyalarını reddetmek önemliydi kazırken ve anlatmaya çalışmanın nafileliğine inanç. Anlatma çabasından vazgeç, kırılan güvene hayıflanmayı bir yana it, kâğıt üzeri dostluk iddialarına kulak tıka. Yalnızca kazı. Kazı çünkü ‘ burası’ sana göre değil, hiç olmadı. Söz dinle, diye sıkı sıkı tembihlemişti kendini;  uysallığı ve itaati getirenin bütün o,  yaşanmışlık ve yaşanmamışlıkların eksiği- fazlası derken kendisini soluk alamaz hale getirmişliği olduğunun üç aşağı beş yukarı sezmekteydi. Kazıma eylemi dışında gerçek bir oluş’un mümkün olmadığının bilgisine ereli çok oluyordu.

Kazıyor. ‘ Burası ‘ olmayan bir ‘orası ‘ fikrine tutunmuş; gevezelik görüntüsü verdiği bir suskuyla ve gidiş’i mümkün kılacak öteberiyi ceplerine doldura boşalta kazıyor. Elleri dursa zihni durmuyor. Kazımadıkça çirkinleşen ‘burası’nı yok kılmak için kazıyor. Bulana dek. ‘ Orası’nı…



Mey




19 Aralık 2014 Cuma

Çıplak Gerçek...

Gereği olmadığı gibi
varlığının;
lazım da değil  
söz'ün. Sevi'ye ve öfkeye.

Mey



15 Aralık 2014 Pazartesi

Rüya'nın Varlığına Dair...

Kendini güz'den, nasılsa,
sakınmış bir yaprağın parlak yeşili gibi;
uyanıklığın koşturmacasının unutturamadığı o rüya.
Orada. Belleğin dilinin  - hemen - ucunda. Bekliyor.
Sana bir şey diyecek: Belki ağzına yayılmasını engelleyemediğin
o gülüş!ün hatırına olduğunu. Varlığının. Belki de tam bu yüzden olamadığını. Varlığının...


Mey




13 Aralık 2014 Cumartesi

Davetsiz...

Çağrılı değildi.
Arsız; ağzı da kalabalık.
Geldi kapılandı kalbe. Sana tutkun
o söz. G(b)itmiyor...


Mey



Yanılan.../ Haiku

Yapabilseydim;
Yanılgının
uzağa ait olduğunu söylerdim.
Yalnızca ona...

Mey


9 Aralık 2014 Salı

Susmak Eskiden Bir Cevaptı…

Bu yana bak, dedi. Çevir kafanı.  Sesinde itaat ve merhamet talebinin birbirine dolanıp; birinin diğerini bastırmaya çalıştığı bir karmaşa seziliyordu. Kaosa meylim, yelkenleri suya indirmeme neden olacak gibiydi ama tam zamanında kendimi toplayıp, omuz silktim. Omzumda gerçekleşen hareketin negatifliğinin kararımı netleştireceğini düşünürken, bir yandan da onun omuzlarıma yönelmiş bakışlarının beklenmedik bir hazza neden olduğunu gizlemek o anki durumun zorunluluğuydu. Omuzlarımın güzel olduğunu biliyordum. Biliyordum da, şimdi bunu onun da fark edeceğini düşünüp için için sevinmek neyin nesiydi böyle? Kendine gel, diye uyardım omuzlarıma takılmış zihnimi.

Kendinde değilsin,  dediğini duyunca içimden silkindim. Bir de iç görüsüne hayranlık çıkmasın başıma, diye düşündüm.  O konuşmayı sürdürüyordu. Tamam, kızgınsın biliyorum, diyen sesinde merhamet talebi öne çıkmış gibiydi. Belki haklısın da ama böyle olmaz; dön konuşalım, diyen ise itaati isteyen ve almaya kararlı olandı.  Güzelliğin altını çizmek, onu kanıksamaya dönüştürmenin en kolay yoludur; omuzlarıma kıpırdamama emri verdim. Sessizlik işimi görürdü.  Ya da görmezdi. Asla bilemezdiniz, sessizliğinizin karşınızdakine anlatabileceklerini.

Susmak eskiden bir cevaptı, şimdi değil, dedi o sıra. Şimdi ikimizi de sarmalayacak söz zamanı. Dön hadi, konuşalım. Söze hevesimi kullanacağı kesin gibiydi gözüm de ya, yine de öfkelendim. Öfkemin yaptığına mı yoksa gerçek bir söz vaadinin beni yoldan çıkarma ihtimalinin yüksekliğine mi olduğunu bilmediğimin farkındaydım. Dişlerimi sıktım. Dayandım.  Dayanamamanın, kendini tutamamanın büyük bir işaret olduğuna inandığımı bildiğini bildiğimden, dayandım üstelik.  Anlasındı bakalım. Dayanamadığınızın dayanamadığı anın gelmesini beklemenin ağrısını anlasındı.

Sen bu değilsin, dedi. Sesindeki kaos onu da yoran bir hal almıştı. Az kala dönüp; dönüştürdüğün şeyim, buyum işte diyecektim.  Dönemedim. Omuzlarımın aldığı kıpırdama emrine görülmemiş itaatine minnettardım. İyi ki sustum, iyi ki dönmedim ondan yana diye düşündüm. Beni bir şeye dönüştürdüğü filan yoktu. Ne olma potansiyelini içimde taşıyorsam ona doğru evrilişimin onun suçu olduğunu düşünmek de bunu iddia etmek de haksızlık etmek olacaktı. Ona o anda pek çok şey yapabilirdim: Canını yakabilir ya da hırslı dudaklarımı teninin herhangi bir yerine yapıştırabilirdim ama haksızlık etmek? Olmazdı. Omuzlarımdaki şımarık kıpırdanış, dayanamama ihtimalinin ilan edebileceklerinin olasılığı, öfkemin balonlaşmaya meyli beni yoruyor, bahanesi bile yetmezdi kendimi bağışlamaya.

Şimdi eğilme zamanı, dediğini işittim. İkimiz için de. Sönmeye yüz tutmuş balon havalandı yine. Eğilme zamanıymış! Hep büyük laflar ettin sen, demek istedim dişlerimin arasından. Noktanın hemen ardından unuttuğun büyük laflar! Demedim bir şey.  Demeyecektim. Anlasındı bakalım. Bir şey, tek bir şey söylesin diye beklenmiş zamanların denmemişlerin satır aralarında bir zihni nasıl oradan oraya savurduğunu, anlasındı bakalım.

Susma, dedi. Emreden ve dilenenin gücüyle titredi altında durduğumuz ağacın yaprakları. Yaprakların titreyişinin omuzlarımı andıran bir yanı vardı o esnada. Kanmaya hazır, hatta arzulu. Uslu durun bakayım, diye çıkıştım yapraklara ve omuzlarıma. Nasılsa anlayacak!

Neyi anlamalıyım, sorusuyla olduğum yerde sıçradım. Söyle neyi anlamalıyım? Dilimin ucuna gelen sözcükleri yutma çabasına dalmışken ben;  onların konuştuğunu işittim:
Susmak, diyordu titreyişlerine aldırmayan yapraklar,
hiçbir zaman, diye sözünü kesiyordu yaprakların, öfke kılığına girmiş kırgınlığım,
bir, sözcüğü belli belirsiz çıkıyordu sözü özlemiş ağzımdan,
cevap olmadı, diye tamamlıyordu albenisinin farkında omuzlarım. Bu yeterliydi. İkimiz için de...



Mey



                                                            Kylli  Sparre

8 Aralık 2014 Pazartesi

Zihinsel Temas...

Yara almış
bir boynu geçiyor, zihnindeki
öpüş. Bir merhem yumuşaklığında...


Mey


                                          Mirela Pindjak

Usta Beni Öldürsen E...

'...Anlaşılan, çok yaşlanmış birtakım analar babalar, iblisleşivermiş oldukları için çocuklarına varasıya, insan yemeye kalkıyorlar, arada bir. Öyküsünü anlattığımız bu anaya gelince, çocukları, ölüsünü törenle kaldırdılar. Düşünülürse, pek korkunç bir işmiş bu. Öyle anlatıldığı rivayet olunur.'
Koncakumonogatari şû (12. Yüzyıldan kalma bir Japon öykü güldestesi), xxvii, 22. Öykü: 'bir avcılar anası...'

Analarının ölüsü törenle kaldırabilmeleri için çocukların sağ kalması gerekir. Kalmadıkları da görülür ama.
İpten ipe, halkadan halkaya atarken kendilerini, cambazlar düşer ölür, ara ara. Yaşa bakmaz bu ölümler. Ancak, 'yaşlanmış bir cambazın yüzünde, burnunun sağ kanadı dibinde, yalnız benim görebildiğim bir ben belirmeye başlarsa, öbürleri gibi, o da, ergeç ölecek demektir, biliyorum; artık ipten mi düşer, yolda mı çiğnenir, hastalanıp düştüğü döşeklerden mi kalkamaz, orasını kestiremiyorum işte,' derse genç bir cambaz...
Gergin bir ipin iki ucundan doğru gelerek birbirinize yaklaşacak, güreşir gibi yapacaksınız; sonra biriniz yenilir, düşer gibi olacak, biriniz de arkasından atılıp onu havada yakalayacak, kurtaracak, onunla birlikte bir başka ipe, bir başka halkaya sarılırken herkesin yüreğini ağzına getirecek, bunların karşılığında da ekmek parası kazanacaksınız.
Karşınızdaki cambaz, çok sevdiğiniz biri; yıllar boyu birlikte çalıştığınız, seyreldiği görülmemiş acılarınızı, bizim yüzümüz hiç gülmez demeye kendinizi alıştırmış bile olsanız gelip sizi buluveren tek tük sevinçlerinizi paylaştığınız biri; öyle deyiverelim. İpin ortasına yaklaşıyorsunuz, karşılıklı. Ansızın burnunun sağ kanadının dibinde... O zaman, genç bir cambaz olarak, ne yapmanız gerekebileceği konusunda kapıldığınız düşünceler... Baştan alalım. Karşısındaki ustasıydı.
Usta bir yerde yaşamanın yolunu da bulmakta ustalaşmış değil midir ki?
Karşısındaki, kendisini çocuk yaşında yanına almış, yetiştirmiş, sanatı öğretip onu bugüne getirmiş, genç cambazların en ünlülerinden biri yapmış olan ustasıydı.
Nicedir aralarındaki ilişki ustaçırak ilişkisi olmaktan çıkmıştı. Genci yaşlısının oğlu diye görüyordu kendini; usta da ona oğlu diye bakıyor, başkalarına 'oğlum' diyerek gösteriyor, tanıtıyordu. Herhangi bir ustanın herhangi bir yetiştirmesine 'oğlum' diye seslenmesine benzememesi için, kendisine bir şey söyleyeceği zaman ona 'oğlum' dememeye, adını bile söylememeye dikkat ediyordu. Konuşmaları bir seslenmeyle başlamazdı zaten. Hani kendilerini unutup birbirlerinin dikkatini çekmek üzere bir ses çıkaracak olsalar gırtlaklarından, ikisi de utanır, tıksırıp gırtlak temizleyerek o sesi, yayıldığı havanın içinden silip yok etmeye çabalarlardı. Söze, yarısından girişirler, bir gün, bir hafta önce kestikleri yerden bağlarlardı konuşmalarını; ya da başını anlatmışçasına sonunu getirirlerdi. Bir anlık dalgınlık, sözün nereden gelip nereye dayanacağını hemen kestiremediklerini gösterecek en ufak bir im, bir kaşın kalkması, bir gözün kısılması, bir dudağın büzülmesi, en az, seslenmek ölçüsünde ayıptı onların gözünde. Bu yüzden, arkadaşları, yoldaşları, çoğu zaman, konuşmalarını izlemekte güçlük çeker, tuhaf tuhaf bakarlardı onlara. Bu alışkı içlerinde öylesine yer etmişti ki, cambazların, dünyada böyle konuşmalarını yadırgayabilecek kimselerin bulunabileceğini düşünemiyorlardı bile. Herkesle böyle konuşmaya kalkarlar, utanç duymadan kalkan kaşların, kısılan gözlerin, büzülen dudakların karşısında neden sonra, uyanır gibi, uyanır ama aymaz gibi, bocalaya bocalaya, handiyse terler dökerek, konuşmalarını anlaşılır kılmaya çabalarlardı.
Genci yaşlısının oğlu diye görürdü kendini; görürdü ya, ustasına babası diye değil de anası diye bakardı. Onu doğuran, emzirip büyüten, ona yaşamasını öğreten anasıyla bir tutardı ustasını. Önceleri böyle bir şey duyduğunun farkına ilk vardığı sıralarda, bu duygunun ayrıksılığından ürkmüş, sıkılmış, öylesine olmayacak bir şeyi ustasına bile söyleyemeyeceğini, açamayacağını düşünmüştü. Sonra sonra, her düşüncesini bilen ustasına, ayrıksı da olsa bir duygusunu açamamasını daha da tuhaf bulmaya başlamış, bir gece, gösteriden sonra, karanlıkta yatarlarken, söyleyivermişti içindekini ona. Karşı köşedeki yataktan önce kesik kesik gülme sesleri gelmişti. Böyle bir şeyi, ustasına da olsa, anlatmakla ne yanlış bir iş ettiğini anlayarak başına yıkılan dünyanın altında kalmaya hazırlanırken, gülmesi düzgünleşmişti ustasının. Kahkahaları gün ağarmaya yüz tutarken ancak dinebilmişti; o zaman da, "yahu sen ne şair adammışsın," demiş, ardından da horuldamaya başlamıştı. Düşünce aykırısıydı, güldürmüştü ustasını; ama yine de hoşuna gitmişti, öyle anlaşılıyordu. Başına yıkılır gibi olan dünya toparlanıp yeniden düzene girmişti. Bir daha da sözü eflilmemişti bu duygunun. Birliklerinin, birlikteliklerinin bir öğesi olmuştu.
Ne var ki, aylarca sonra, altlarında sallanan halkaya doğru, yanlış attığı bir adım yüzünden düşermiş gibi kendini bırakırken, onu havada yakalayıp "kurtaran" ustasının elleri ona bir şeyler anımsatmıştı. Gösteriden sonra, patrondan paralarını alırken, herkese iyi geceler dilerken, giyinirken, ustasının yanında evlerine giderken, o anımsadığı belirsiz şeyin ne olduğunu, ne idiğini çıkarmaya çalıştı durdu. Olmadı. Ertesi gece yine halkaya doğru "düşeceği" anda kafası karıştı. Bildi. Ustasında bulduğu analık öyle şairlik ürünü, edebiyat ürünü falan değildi. Amcasının odasından gelen hırıltıya kulak veriyordu kapalı kapının önünde. Sokmuyorlardı onu o odaya kaç gündür. Sokmadıkları için de mutfakla ayak yoluna, kapılarından içeri itilmedikçe, girmekten hoşlanmadığı için de sokak kapısının eşiğinde oturup akşamı etmiştik kaç gündüz sessiz sessiz. Şimdi kapının önündeydi; hırıltıları dinliyor, kapıyı yavaş yavaş itiyordu. Kimse yoktu ortalıkta. Yani anası yoktu. Babaannesi.
Halka yaklaşırken, kemerine yapışması gereken ustasının elleri, onu ancak bileklerinden yakalayabildiydi. Anasının elleriydi bunlar, düpedüz. Ustası onu o gece, odalarına girip soyunduktan sonra, paylamaya başladı. Çocukluğundan, ilk çıraklığından bu yana hiç paylamamıştı onu böylesine. Susmuş, dinlemişti. Oysa, saatlerce sürmüş gibi uzayıp giden bu paylamadan sonra ustası, "Şimdi söyle, niye öyle oldu, nasıl dalabildin böyle?" deyince, dinlemediğini, dinler görünürken dinlediğini sanırken kafasının hâlâ. Tutup anlatmıştı ustasına. Her şeyi o anda yaşar, görür gibi. Ustasının zaten bildiklerinden başlayarak: babası ölmüştü, babaannesi bunamıştı, amcası evin parasını getiriyor, anası da evle birlikte hepsine bakıyordu. O sıralarda, iki yaşını dolduralı ancak iki üç ay geçmiş olsa gerekti, annesi sonraları öyle demişti çünkü. Zaten kendi de, kendini aynada görür gibiydi bunları anımsarken, sırtında kırmızı yeşil çiçekli basmadan bir entari vardı daha. Babaannesi gün boyu kalkmazdı oturduğu alçak, yanları gibi önü de destekli acayip koltuktan. Koltuğun altında, koku keskinleşince, annesinin gelip döktüğü, kendininkine benzemeyen, daha büyük, daha yuvarlak, daha kırmızı bir oturak vardı. Havalar iyice ısındığı için kendi eşikte oturuyordu kaç gündür, sabahtan akşama dek; babaannesini de koltuğuyla birlikte kapının önüne çekmişti anası o sabah. Babaannesi hep uyuklardı. Anası yoktu ortalıkta. Hızlı hızlı çıkıp gitmişti, şimdi geleceğim, diyerek. Kendi, yuvarlak, apak, parlak tokmağı çevirip kapıyı açabilmek şöyle dursun, o tokmağa erişemezdi bile; ama kapıya dayandıkça aralandığını anlamış, sonunda, artan hırıltılar içinde perdeler sımsıkı kapalı olsa gerekti, alacakaranlıktı içersi, şimdi gibi gözlerinin önüne geliyordu sırtüstü yatan amcasına yaklaşmış, bakmıştı. Amcası onu görür gibi mi olmuştu, ağzı gülümsemek ister gibi gerilmiş miydi, yoksa bir şeyler söyler gibi olması ciğerlerinin son debelenişi miydi? bu yaşında da bilmiyordu. Ansızın bir el bileklerinden, bir el entarisinden yakalayıp sessizce dışarı çıkarmıştı onu, anasının elleriydi bunlar. Öbür adamsa anasıyla gelmiş olacaktı eve odadan çıktığı zaman başını sallamıştı. Anası da sesini çıkarmadan ayakyolunun eşiğine çökmüş, başını iki elinin arasına almıştı. Korkmuştu, sesini çıkarmıyordu o, sonra elini uzatmış, anasının dizine dokunmuştu. Anasının eli şakağından inip elini örtünce korkusu gitmişti. Amcasının yüzünde, burnunun şimdi görür gibi de ondan biliyor sağını solunu sağ kanadının dibinde, o güne dek hiç görmemiş olduğu kocaman lekeyi, beni düşünmeye başlamıştı.
O gece bunları dinledikten sonra ustası onu yine paylamıştı. Ama kısa sürmüştü bu kez. Üstelik kendi de dikkatle dinlemişti ustasını. Böyle şeyler aklıma gelemez, diyordu ustası; çalışırken böyle şeyler aklına gelmemeliydi. Onu ölümden kurtaracak eller, belini, bileğini bulmayabilirdi günün birinde.
Ustası böyle istediğine göre, özlük anıları, geçmişi, olmayacaktı bundan böyle; yalnız işini düşünecek, ustasına verecekti kafasını. Gönlünden, usundan silmeliydi anılarını, anasının, babaannesinin ölümlerinin anısını; silmişti de.
Silmişti de, bir tek anı dayanıp duruyordu bütün bu silme çabalarına karşın, direniyordu. Sonraları, anasının, babaannesinin burunlarının sağ kanadı dibinde gördüğü benleri unutamıyordu. Öylesine bildiği, ezbere çizebileceğini sandığı o yüzlerde birkaç gün içinde gitgide belliieşen, her görüşünde "nasıl dikkat etmemişim" diye kendisini uzun uzun düşündüren, üzen, öldükleri gün neredeyse zeytin iriliğini bulan...
Anlamıştı. Ailesinin özelliklerinden biri olsa gerekti bu benler. Gerçekten de, daha önceleri, yoktu o nesneler o yüzlerde. Ancak öleceklerine yakın beliriyor, büyüyor, öldükleri gün o iriliğe...
Pek gençti daha. Öyle enikonu ölçülüp tartılmadan, taştan taşa vurulmadan edinilen bilgilerle yetinilmemesi gerektiğini öğrenmemişti. Bir gün, ustasının, yanına yeni aldığı bir çırağı ipin ortasından çalıştırırken...
Bir yaz günüydü. Çadırın tepesine yakın bir yerde çalışmanın ne korkunç bir iş olabileceğini ancak cambazlar bilir. Ustası aşağıdan bakıyor, yönetiyordu onları. Yeni yetiştirmesinin bir hafta sonra ipe çıkıp seyirci önünde oynamasını istiyordu. Oğlan sıkı çalışmak zorundaydı. Bu sıcakta ustalarını oralara çıkaramayacaklarına, kendisi de kalfalığa yükseldiğine göre, yeni çırağı sıkı çalıştırmak da kendisine düşerdi.
İpin ortasında durmuşlardı karşılıklı. Şimdi dikkat et, demişti karşısında duran yeni oğlana, terini de bir iyice sil, kaza çıkmasın... Oğlan silinmiş, tamam, demişti gözünün içine bakıp. O an görmüştü burnunun sağ kanadı dibindeki beni. Çalışmışlar, inmişlerdi ipten. Yıkandıkları sırada takılmıştı oğlana, pek yakışıyor sana bu ben, diye. Oğlan önce garip garip bakmıştı. Ne beni, demişti sonra. Aynaya bakmış görememişti. Kalfasının bu şakasına akıl erdiremediğini söylemişti, biraz bozuk bir sesle. Kimbilir neler geçmiş olacaktı içinden oğlanın. Kirdi herhalde, kusura bakma, ben gibi görmüş olacağım, demişti o da. Ama ertesi gün çalışırken beni yerinde görmüştü yine. Daha da belliydi üstelik. Oğlan üç gün sonra orta ipte kendi kendine çalışırken düşüp ölmüştü. Koşup yetiştiğinde, benin yerinde durduğunu görmüştü, zeytin iriliğinde...
Ailesinin değil, kendi özelliğiydi demek. Başkasının görmediği benleri görüyor.
Öleceklerini biliyordu o insanların. Sonradan kaç kez, bu özelliğinin tutarlığını gerçeklemek olanağını bulmuştu. Korkuyla bakıyordu artık insanların yüzüne.
Sonraları, uzun bir süre kimselerde ben görmez oldu. Kimse de ölmedi çevresinde. İçi biraz rahatladı.
Söğütler o sıraya rastlıyor.
Bir bahar gecesi evlerine dönüyorlardı ustasıyla. Yalnızdılar artık. Ustayla oğlu. Yetiştirmeye kalktığı üçüncü çırak da ölünce hepsinde beni görmüştü o, ama hepsi ipten düşerek ölmemişti ustanın yanına çırak girmek isteyen çıkmaz olmuştu. Ustanın suçu yok, diyenler vardı; oğlanda kardeş kovan damarı olsa gerek... Diyenler de gelip bakıyor, iki kaşının arasını dikkatle gözden geçiriyor, orada görmeyi bekledikleri damarı kimi görüyor, kimi görmüyordu. Kardeşkovan damarını, bir sabah, ustası da aramıştı yüzünde. Görememişti. Öyle demişti hiç değilse. Ama bu arada, sabah ışığının yumuşak parlaklığında, kendi bir şey görmüştü ustasının iki kaşı arasında. Kardeşkovan damarının mor çatalı yerine, oğultutmaz damarının yeşilimsi kamasını. Bunu ustasına söylemedi, söylemeyecekti. Ustasına söyleyemeyeceği şey zaten içinde, usunda kalamazdı. Kalmadı da. Unuttu gitti bunları.
İkisi de bu duruma üzülüyordu ya, yaşayışlarını başkalarıyla paylaşmak zorunda kalmaya artık iyice alışmışlardı anlaşılan.
O bahar gecesi evlerine dönerlerken, önünden geçtikleri bir bahçenin bütün söğütlerinin budanmış, daha o sabah, incecik, körpecik yaprakçıklarla buğulu gibi duruşuna bakarak sevindikleri dalların kaldırıma atılıp yığılmış olduğunu görmüşlerdi. Ustası bunları çiğnememek için yola inmişti; ama kendisi, saygıyla, sevgiyle, ağır ağır, cambaz ayaklarının bütün yeniliğiyle bu dal yığınlarına basarak yürümüştü. Yine taşlara bastığı zaman durmuş, havayı uzun uzun koklamış, ustasına o anda bir su kıyısında, yeşilliğin, çimenlerin, otların içinde olmayı nasıl özlediğini anlatmaya çalışmıştı.
O zaman yine azar işitmişti. Cambaz dediğin, insanların topluca yaşadıkları yerlerde çalışıp para kazanırdı. İnsanların topluca yaşadığı yerler ise, genellikle öyle söğütlük, otluk su kıyıları olmazdı. Olursa ne iyiydi, ancak böyle yerlerin özlemini içinde taşımak bile suçtu kendini bilen cambaz için, hele kendisi gibi, çoğu vaktini büyük bir şehirde geçiren cambaz için. Cambaz ipini düşünmeliydi; özlemdi, düştü, silmeliydi gönlünden.
Değil mi ki, ustası öyle diyordu, öyle yapmalıydı, öyle yapacaktı. Yapmıştı da. Anılardan sonra, düşleri, özlemleri de silip atmıştı içinden. Ustasıydı önemli olan, öyle öğretilmişti kendisine; işinin önemi öğretile öğretile büyütülmüştü. Ustası öğretmişti bunu. Onu o eden işiydi, işi olmalıydı. İşine duyduğu bu bağlılığı ustasına borçluydu. Her şeyi ondan öğrenmemiş miydi? ona analık eden ustası değil miydi? ama her şeyi ondan mı öğrenmişti?.. Kendi, kendi benliğini ne ölçüde oluşturmuş olabilirdi? Olabilir miydi, ayrıca? Ustası neler katmıştı kendisine, kendi neler katmıştı? katmak ne demek oluyordu gerçekte? Önceden hiçbir şey getirmemiş miydi ustasının karşısına çıkarken? her şeyini ustası mı biçimlemişti? o halde herkes, ustasının kendini biçimleyişini hayır, kendi biçimlenişini çırağına aktarmasıyla mı biçimlenirdi.
Kafası karışmıştı. Bu soruları sormaya kalksa ustasına, ne karşılık alacağını biliyor gibiydi. Senin aklın ermez demeyecekti. Kendi kendine, şu anda, benim aklım bunlara şimdilik ermiyor ya bir gün gelecek erecek mi, diyordu. Ama ustası öyle demeyecekti. Ona, düşünme, diyecekti, o kadar. Ben öldükten sonra, sen de yanına bir çırak alıp yetiştirmeye başladığın zaman bunları düşünmeye başlar, hem kendini anlarsın, hem beni, diyecekti. Duymuş gibiydi, şimdiden, bu sözleri şimdiden işitmiş gibiydi. Demek ustasına erişen, onun ötesine bile taşan bir yanı vardı kendinin de. Bunları düşünebiliyordu... Ama kafasını daha çok yormadı bu konuda. Cambazlık, insanın ölmek istemiyorsa bütünüyle kendini ipe, halkaya, ustaya, adıma, ele, göze vermesini gerektiren bir işti. Günün birinde, işi cambazlık değil de düşünmek olan birine rastlarsa, ona soracaktı bu soruları. Hoş, o adam da cambazların soracağı sorular üzerine düşünmüş olur muydu, ayrı konu...
Aşağılarda, seyircilerin, oturdukları yerde dalga dalga ırganarak kendisini izlediklerinin bilincinde, ipin ortasında sıçrayıp takla atarken, birkaç kez, usunun başka yerlerde gezindiğini, ip
Ten başka sorunlarla uğraştığını fark etmişti ansızın. Böyle şey olmazdı. Ustasının ruhu bile duymamalıydı öyle bir şey yaptığını. Kendini zorladı, kafasını bir güzel temizledi. Düşünmez oldu artık iş başında. Ancak, bir kentten bir kente giderlerken, uzun yollar boyunca, uyur gibi yapıyor, ustasını bile kandırıyor, kendini koyveriyordu soru söğütlüklerinin, soruların yaş otluklarının arasına.
Her gösteriden önce mahallede kapı altlarından attıkları, kahvelere, kıraathanelere bıraktıkları, sokaklarda dağıttıkları elilanlarının birer örneğini, her gece eve döndükten sonra özenle özel sandığına yerleştiren ustası, bir gece, artık yetiştin, usta cambaz oldun, bu işi sana bırakıyorum, dediğinde, bu sözlerin gönül okşayıcılığını bir yana iterek, bunlar da anı değil mi sanki usta, diye soracak olmuştu da, ustası kükremiş, yetişmemişsin daha, diyerek onu bir sıkı paylamıştı. Bunlar anı değil, ipimizden artakalacak tek im; yaşayışımız, yaşadığımız, yaşantılarımız düpedüz, demişti. Her günle, her gösteriyle sırtımıza biraz daha binen ölümün yükü, bu sandığı artık kaldırıp taşıyamadığımız gün, tamam olacak, bizi çökertecektir, bunu iyi bil; bunlarda sen varsın, ben varım; yaşadığımızı gösterecek, başkasına olsun, bize olsun, gösterecek bir şey var mı elimizde, bu kâğıt yığınından başka?
Ama işte o gece, böyle paylandıktan sonra, aymıştı. Kâğıtlardan ötürü değil de, ustasının öfkesinden ötürü. Nasıl da sezememişti o güne dek?
Ustalıkçıraklık ilişkilerinin doğal görünen öfkelerinin dışında kalıyordu bu değişik kükreyişler, bu kendisini kendisinden de çok sanki gençliğini sözlerle ezmeye kalkmalar.
Ne zamandır dikkatini çekmiş olmalıydı bu parlamalardaki değişik özellik.
Ustam yaşlanmış. Her geçen günle biraz daha büyüyüp ustalaştığımı düşünmekten, başkalarının da büyüyeceğini, yaşlanacağını düşünmeye vakit mi bulamadım, ne? Yanında yasaya yasaya yüzüne bakmamaya mı alışmışım, ne? diyor, körlüğüne kızıyordu. Gerçi insan, sevdiğinin büyüdüğünü ister de yaşlandığını, ölüme yaklaştığını istemez. Bu sersemliğin farkına vardığıma göre ben de yaşlanmışım demek. O ise artık, kim bilir?.. Diyor, arkasını getirmeye yanaşmıyordu bu düşüncenin. Ya da getiremiyordu.
Ustası yaşlanmıştı. Daha önceleri, ustasının paylamalarını yalnız kendine yönelmiş sanırken şimdi anlıyordu ki bu öfkelenme, çok eski, çocukluğundaki, yeniyetmeliğindeki paylamalar arasında.
Nasıl da uyumuştu böyle? Ustasının bir şeyi yanlış yapabileceğini, yanlış bir şey söyleyebileceğini düşünemediği sürece.
Oysa bu son zamanlar, yanılmış olabileceğini bile değil de, hani, belirli bir şeye, bir şeyciğe, dikkat etmemiş olabileceğini anıştıracak bir şey ağzından çıkmaya görsündü! Parlayıveriyordu ustası. Bir zamanlar usundan bile geçirmediğini şimdi geçirmekle kalmayıp sezdirecek şeyler söylemeye kalkıyordu işte, ustası kızmaz mıydı buna?
Günler geçtikçe, dikkatini buna vermeye başladığı için olacak, bu düşüncesinde yanılmadığını anlamıyor, sezdiği pekişiyor, bilgiye dönüşüyordu. Ama artık bu konuda da ustalaştığı için iş başında böyle düşüncelerin kafasına yaklaşmasına bile meydan bırakmıyordu.
Bütün bir ömür boyunca, taşlarını teker teker taşıyıp çatıp kurduğu bir yapının sonuna gelen bir yapı ustası, ördüğü duvarların bir yerinde bir çatlak, bir eksiklik, bir yanılgı bulunacak, bulunup kendisine gösterilecek olsa, nasıl kızarsa...
Ama kendini beğenmeye başlamıştı da ondan mı ustasının kusurlarını görüyordu? Yoksa yanılgıların gölgesi, düşüncesi, düşü bile ustasını gitgide daha çok mu tedirgin ediyordu? Herkes gibi bir adam değil miydi ustası da? Herkesinki gibi olmayacak mıydı yaşlılığı, kocamışlığı? Çevresinde gördüğü insanlardan ustasının tek ayrımı, "usta" olması değil miydi? Bu ustalık onu başkalarına benzediği halde başkalarından üstün kılan, koruyan tek şey değil miydi? Kestiremiyordu ya, bunu kesinlikle bilmenin, öğrenmenin de bir yararı olamayacağını anlıyordu. Ustası eskiden de, sevgili çırağında, sevgili kalfasında gördüğü kusurları başkalarının yanında söyler, onu utandırırdı. O ise günün birinde, başkalarının yanında, el ilanlarıyla dolu sandığın sözünü etmişti de, gecesi bir güzel papara yemişti ustasından. Bütün bunlar, kafasını gitgide kurcalıyor, karıştırıyordu. Ustasının, anlatılmasından hoşlanmadığı şeyleri, kimse bilmemeliydi, ama ustası, kalfasının anlatılmasından hoşlanıp hoşlanmayacağını düşünmeden birtakım şeyleri başkasına keyifle anlatıyordu artık. Onu kızdırmak için yapmıyordu bunu, domuzluğundan yapmıyordu; belliydi bu. Anlattıklarında herhangi bir kötülük olabileceğini, sevgili kalfasını tedirgin edebileceğini usu almıyordu. O kadar. Yanlış bir iş yapabileceğini kafası almıyordu ki.
Sonunda karar verdi. Ustasına, ne yaparsa yapsın, kızmayacak, adamın yaşlandığını aklından çıkarmayacak, onu üzmemek için de, yanıldığını görse bile susacaktı. İki gün önce, damdan düşercesine, "yaşamama yardım edilmesi gerekecek günün gelmesinden korkarım," demişti, sabah çaylarını içerlerken. "senin yaşamama yardım etmen gerekecek günün gelmesinden... Yardımsız kalmalıyım ki köpekler gibi öleyim, diyorum arada bir. Diyorum ya, yük olmanın acısı, yapayalnız yaşamaktan kötü mü değil mi, bilemiyorum..." bu sözler beyninde uğulduyordu hâlâ. Kararında bu sözlerin de payı vardı elbet. Ama karara vardığı gece içi rahatladı, deliksiz bir uyku uyudu, nice zamandır uyuyamadığı.
Ertesi sabah yine karşılıklı oturmuş sabah çaylarını içerlerken ustanın burnunun sağ kanadı dibinde bir leke çarptı gözüne. Elini uzatıp silecekken kendini tuttu. Ustası o ben işini bilirdi. Usuna kötü bir şey gelirdi. Düşünmekten bile sakındı.
O gün büyük bir ölünün yası tutuluyordu. Akşama gösteri yoktu. Başını alıp çıktı kentin dışına. Eliyle koymuş gibi, bir derecik bozuntusu, bir söğütlük taslağı buldu. Yattı, gözünü göğe dikti, daldı... Ustasının öleceği korkusu sardı yüreğini. Tut ki yanıldıydı, ustası bugünlerde ölmeyecekti. Ama bu düşünce ilk olarak gelip yüreğine korku salmıyor muydu? Ölümünü düşünebiliyordu demek. Artık düşünebiliyordu. Sevinebilirdi de bir yerde. Usta olup çıraklar alacaktı yanına, artık adam yetiştirecekti, artık düşünebilecek, yıllardır yığdığı sorulara teker teker karşılıklar arayacak, arayabilecekti. Karşılıklar bulmaya çalışacaktı. Ama kendi de...
Ölen çırakları anımsadı. Ustasının kendisine böyle bağlanmasının bir nedeni de bu olamaz mıydı? senden önce üç çırak aldım yanıma, demişti bir gün, üçü de kazaya uğradı, seni aldıktan sonra kimseyi istemedim, yalnız seninle uğraşmalıydım, sen artık iyice yetiştin diye alıyorum bu çocuğu... (İpin ortasında durup çalıştırırken burnunun sağ kanadı dibinde bir leke gördüğü çocuktu, ustanın bu dediği. Gnu aralarına aldıkları günün akşamıydı. Çocuğu yatırdıktan sonra anlatmıştı bunları kapının önünde. Yaz gecesinin o gürül gürül sıcağı içinde.) o oğlanın ardından iki çırak daha ölmüştü.
Çocuğunu doğurup yitiren analara benzemiyor muydu ustası? doğurup yitiren ya da düşüren?.. Kendi, kalfalığa erişmişti. Ustalığa yaklaşıyordu. Kendi de ölecek olsa... Ustası kurur gider, kahrından ölürdü, ustalığın eşiğindeki gençliğinde ölüp yiten kalfasından ötürü. Kimseyi yetiştirememiş olurdu o zaman... Başka ustalar da vardı böyle, cambazlar arasında uğursuz sayılan. Çırakları ölen, kalfaları ölen. Hep gençliklerinde ölen... Kendi ustası da böyleydi, besbelli. Kimsecikler gelip böyle bir şeyi ona ya da onun yanında, söylemeye kalkışmazdı elbet. Ama söylenmeyen şeyler yok mu sayılır? Sanat, cambazlık sanatı, bu gibi ustalar da durup donuyordu anlaşılan. Çocuğu olmadan ölecek insanlar gibi. Bunların çoğu, sivriliyordu gerçi ustalar arasında, büyüklüğe yaklaşanı da az değildi. Ama kuruyan dallar, kısır kadınlar değiller miydi gerçekte? Hepsi, ustanın birinden yetişmişti. Ancak bunlardan kimse yetişmeyecekti. Bunların soyu kurumuyordu gerçekte. Kuruyan bunlardan doğacak olanlar soyuydu.
Ama kendisi vardı işte. Cebinden aynasını çıkarıp baktı burnunun sağ kanadına. Değil ben, toz tozan bile yoktu. Yaşayacaktı demek, ustası da birini yetiştirebilmiş olacak, uğursuz soyun torunlarından sayılmaktan kurtulacaktı. Ustasının, bundan kurtulması için, ölmesi gerekmesi; çırağının, kalfasının ölümünden sonra ustalığa yükselecek kalfasının yaşaması gerekmesi, bir bakıma...
Düşüncelerinin bu yola girmesinden hoşlanmadı. Gülünçle acıklının, gülünçlüğüyle ağlanan böyle birbirlerine girmesi kafasını büsbütün karıştırıyordu.
Uyudu, uyandı. Güneş batıya doğru kayıyordu. Kafese dönmenin vakti yaklaşıyor, dedi ansızın, yüksek sesle. Şaşırdı. Bu da nereden çıkmıştı? ne zamandan beri.
O sabah ustası elinden çayı bırakmış, kalkıp aynaya bakmıştı. Burnunun sağ kanadı dibindeki lekeyi o da görür müydü, diye yüreğini buran bir el dolaştı içinde; sonra da, usta da olsa beni görmesi güç, belki de olanaksız, dediydi içinden. Benleri gören kendisiydi. Ustasının böyle bir şey gördüğünü hiç işitmemişti, hiç konuşmamalardı. Zaten ustası burnundan çok gözlerine, kaşlarına bakmıştı galiba. Dönüp, "bugün çalışmıyoruz, ipe çıkman da gereksiz, benim gibi moruğun yanında durup ne yapacaksın," demişti. "biz nasıl olsa gidiciyiz." ya beni görmüştü ama olacak şey değildi ya da salt rastlantıydı bu sözlerin söylenmesi. Boğazı düğümlenmişti. Neden sonra, "böyle konuşma," diyebilmişti. "ne söyleyeceğimi öğretmedin ki, bilmiyorum ne diyeceğimi böyle sözler karşısında." gülmüştü ustası. "haydi git gez," demişti.
Kafes... Vardı. Kendi sözlerinden de ustasının sözlerinden de ortaya çıkıyordu bu.
Kafesten kaçılırdı. Kaçmaksa...
Büyük bir cambaz olmak istemiyor muydu? usta olmak için çalışmamış mıydı bunca yıl? İşini, sanatını, cambazlığını deliler gibi sev.
Deliler gibi sevmek dediği şey, bile usuna gelmiş değildi o güne dek. İnsan havayı sever mi? havayı içine çeker, yaşar. O kadar. Bu da bir sözdü, bir kalıptı; işitip durduğu, günün birinde kullanıverdiği.
İşini delilerden de beter seviyordu. Onsuz hiçbir şey olmazdı. Ama ustasını da seviyordu. Ondan da hiç ayrılamazdı.
Yine de, bütün bu tutkular, bu duygular, kimin elinden çıkmıştı, ustasının elinden değilse? İster tutku, ister sevgi. Kafese dönecekti.
Akşam ustasına baktı, burnunun dibindeki o leke biraz büyümüş gibi geldi. İçine kaygılar doldu. Suyun kıyısında düşündüklerini, örttü kapattı bu kaygılar. Üçüncü gününde kuşkusu kalmamıştı. Ustası ölecekti. Ben büyüyordu.
Aklı başından gitti. Ne yapacağını bilemiyordu; bakmaktan, benin büyüdüğünü görmekten öte bir şey gelmiyordu elinden. Ne zamandır bıraktıkları o pek tehlikeli yalancıktan güreşme numarasına dönmüşlerdi birkaç gündür. İpin ortasında güreşirken, ustasının ölümüne yol açacak, ustasının ölümü kendi elinden olacak diye yüreği ağzına geliyor, bu şaşkınlıkla bir kaza yaparım diye büsbütün gönlü kararıyordu. Bu ölümün başka ölümlere benzemeyeceğini biliyordu, ansızın korkunç bir yalnızlık içinde kalacağını biliyordu; bunları kurdukça da başını duvarlara vurası geliyordu. Böylesinin daha iyi olabileceğini düşün
Düşünebilecek
Düşünmekten korkmayacak birtakım kimseler vardır diye belli belirsiz bir şeyler seziyor da olsa...
Büyüyen bene baktıkça çıldırıyordu ya, içini dökebileceği tek insana hiçbir şey sezdirmemenin gerekliği onu eziyordu.
Benin zeytin iriliğini bulduğu akşam, ipin ortasında kendini kasarak, ustasının yaklaşmasına bakıyordu. Geldi. Tutuştular. Ustasındaydı yanlış adımı atma sırası o gece. Yay gibi gerilmişti. Ustasının arkasından uçup onu yakalamak için. En ufak fiskenin bile yıllarca kurup durduğu duvarı yıkabileceği korkularıyla parlayıp öfkelenen ustasını bir daha öfkelendirmek istemediği için, bu yanlış adımı atmakta geciktiğini söylemeyecekti oyundan sonra, bu gecikmenin farkına vardığını bile sezdirmeyecekti; hele yarın sabah olsun, bir şeyler uydururum, hastalanırım, ne bileyim, bir şeyler bulurum, ipe çıkmayalım derim ya da bu sıcak havada sen çıkma, ben elimden geldiğince, tek başıma seyircileri oyalayayım derim, diye gönlünden fırtına gibi bir şeyler geçiriyor, hiçbiriyle ustasını kandıramayacağını seziyor, titizleniyordu; ama sezdirmeyecekti, sezdirmemeliydi, yumuşacık tutuyordu şimdi gövdesini, ustasının her devimine göre ayarlayacaktı kendisini; ilk olarak, kimsecikler farkına varmasa bilme, artık pek usta bir cambaz olduğunu önce kendi kendine, sonra da ustasına gösterecekti. Ustası ustaysa, ustasıysa, bunun yine de farkına varmalıydı, varmak zorundaydı, kendisini alnından
Öpüp artık ustasın diyebilmek zorundaydı. Gösterecekti kendini bu gece. Ustası belki de onu sınıyordu, kalfasının içindeki korkudan habersiz, onun da bu sınanmadan habersiz olduğunu düşünerek. Yitirdiği bunca çıraktan sonra, bunun ustalığa erişmesinin kıvancını duymak için; ölmeden, yenilmeden, bugüne eriştiğini görerek kıvanmak için. Ama böyle şeyler düşünmek bile ustalığı daha hak etmediğini düşündürmez miydi? Ustası karşısında yitip gitmek üzereyken...
Bekliyordu. Ustanın son adımı atmasını bekliyordu hâlâ.
Ustası, orta ipin altındaki halkaya tutunmuştu bile. Ama seyircilerin çepeçevre sardığı, ince kum döşeli oyun alanı kendisine hızla yaklaşırken, bağırtıların, çığlıkların içinde seçemedi ustasının, "vah şaşkın oğlum," diyen sesini. İşitemedi.


Bilge Karasu





4 Aralık 2014 Perşembe

Irmak.../ Haiku

Üzgün bir ırmak
içimde. Akıyor, akıyor.
yönü hiç değişmiyor...


Mey


2 Aralık 2014 Salı

Mıh.../ Haiku

Yapabilseydim,
aklımdan çıkmıyor, diye yazardım.
Rüya'nın devamı...


Mey



1 Aralık 2014 Pazartesi

Gece ve Öngörü...

Gecenin ıssızı inince
mecali kalmamış zihnine. Anımsayacaksın!
Gülüşüyorduk. Biz.
Gizliyorduk üstelik - kalbe inmiş bir gülüş'ün şaşkınlığını elimizden gelse -
kendimizden bile. Anımsayacaksın!
Yarım bir tebessümü sürükleyeceksin artık düş beklemediğin yastığa.
Öylece uyuyacaksın...


Mey


                                                      F. Limitone

Kar... / Haiku

Göğ'ün kar vaadine
bakıp bakıp,
umudunu çoğaltıyor
iç'in ateşi...


Mey


                                                  Beth Moon

29 Kasım 2014 Cumartesi

Yağmur Suyu.../ Haiku

Yapabilseydim,
dudaklarıma değmiş yağmurun
suyundan sürerdim karanlık ağzına...


Mey


28 Kasım 2014 Cuma

Soruların Hikayesi...

Soruların Hikâyesi
Bu dağlarda soğuk, insanın iliklerine işler. Ana Maria ile Mario, ocak şafağından on yıl önceki bu keşif gezisinde benimle birlikteler. Her ikisi de gerillalara yeni katıldı ve bir piyade teğmeni olarak benim görevim, onlara daha önce başkalarının bana öğrettiği şeyi, dağda yaşamayı öğretmek. Önceki gün, koca Antonio'yla ilk defa karşılaştım. İkimiz de birbirimize yalanlar söyledik.

O, mısır tarlasına bakmaya gittiğini söyledi, ben de ava çıktığımı. İkimiz de yalan söylediğimizi ve ikimizin de bunu bildiğini biliyorduk. Ana Maria'yı keşfe devam etmesi için bırakıp, pusulanın yardımıyla önümdeki yüksek tepeyi haritan üzerinde bulup bulamayacağımı görmek için nehre geri döndüm. Aslında koca Antonio'yla yeniden karşılaşmak istiyordum. O da aynı şeyi düşünmüş olacak ki, daha önce karşılaştığımız yerde yeniden rastlaştık.

Tıpkı dün olduğu gibi, koca Antonio yere oturmuş, yeşil yosunlarla kaplı huapac ağacına sırtını dayamış, sigarasını sarıyor. Karşısına oturup pipomu yakıyorum.

Peki, siz de bizim eşkıya olduğumuzu düşünüyor musunuz?" diye soruyorum. Koca Antonio, havaya doğru koca bir duman üfleyip öksürerek kafasını olumsuz anlamda sallıyor. Bundan cesaret alarak bir soru daha soruyordu: "sizce biz kimiz?"

"bunu senin anlatmanı tercih ederim." diye cevaplıyor, gözlerimin içine bakarak.

"uzun bir hikaye bu!" deyip zapata'yı ve villa'yı, devrimi, toprakları, adaletsizliği, açlığı, cehaleti, hastalığı, baskıyı ve her şeyi anlatmaya başlıyorum. Sözlerimi, "işte zapatista ulusal kurtuluş ordusu böyle doğdu." diyerek noktalıyorum. Ben konuşurken sürekli yüzüme bakan koca Antonio'nun yüz çizgilerinde bir işaret arıyorum.

"zapata'dan az daha bahsetsene," diyor, biraz daha duman üfleyip öksürürken.

Anlatmaya Ananecuilo'yla başlayıp, ayala planı, askeri örgütlenme, köylerin örgütlenmesi ve chinameca ihanetiyle devam ediyorum. Hikayem bitene kadar koca Antonio bana bakmayı sürdürüyor.

Ben bitirince, "hikâye böyle değildi," diyor.
Şaşkınlıkla, "değil miydi?" diye kekeliyorum.
"hayır, değildi," diye üsteliyor koca Antonio. "şimdi sana zapata'nın gerçek hikâyesini anlatacağım."

Biraz daha tütün çıkarıp sigara sarmaya başlıyor, bir yandan da hikâyesini anlatıyor. O anlatırken, geçmişle şimdi, tıpkı benim pipomun dumanıyla onun sigara dumanı gibi iç içe giriyor, birbirine karışıyor.

"tarihin çok eski çağlarında, dünyayı yaratan ilk tanrılar hala geceleri ortalıkta gezinirken, ik'al ve votan adlı iki tanrının varlığından bahsedilir. Bu ikisi aslında tek bir tanrıydı. Biri arkasını döndüğünde öbürü, öbürü döndüğündeyse diğeri görülebilirdi. Birbirlerinin tam zıddıydılar. Biri, nehirdeki mayıs sabahı gibi aydınlıktı. Diğeri, mezarlıktaki gece gibi karanlık ve soğuktu. Aynıydılar. İkisi birdi, çünkü birini oluşturan diğeriydi. Ama yürümezlerdi. Aslında bir olan bu iki tanrı, daima oldukları yerde durur, hiç kıpırdayamazlardı. Bir keresinde 'ne yapsak acaba?' diye sordular birbirlerine. 'hayat böyle hüzünlüdür," diye şikayet ettiler, aslında bir olan ve oldukları yerde kalan bu iki tanrı. 'gece bitmiyor' dedi ik'al. 'gün bitmiyor,' dedi votan. 'hadi yürüyelim,' dedi aslında iki olan biri ötekine. 'nasıl yürüyeceğiz?' diye sordu öteki. 'nereye?' diye sordu ilki.

"sonra fark ettiler ki, önce nasıl, sonra nereye diye sorarak azıcık da olsa hareket edebiliyorlardı. Aslında iki olan biri, az da olsa hareket ettiklerini görünce mutlu oldu. Sonra ikisi de aynı anda hareket etmek istediler ama beceremediler. 'şimdi ne yapsak acaba?' önce biri, sonra diğeri öne doğru eğildi ve bir kez daha hareket ettiler. Sonra ortak bir karara vardılar, artık hareket edebildiklerine göre, önce biri, sonra diğeri hareket edecekti. Böylelikle hareket etmeye başladılar, kimse hareketi önce kimin başlattığını hatırlamıyordu, çünkü sonunda hareket edebiliyor olmaktan çok mutluydular. 'artık hareket edebildiğimize göre, hareketi önce kimin başlattığının ne öncemi var?' dediler, birbirinin ayıbı olan iki tanrı. Gülmeye başladıktan sonra anlaşmaya vardıkları ilk konu, dans etmek oldu. Böylece dans ettiler, biri bir adım atıyor, diğeri başka bir adımla onu takip ediyordu. Dans ederek uzun bir zaman harcadılar, çünkü dans etmekten çok mutluydular.

"sonun da dans etmekten yorgun düştüler ve dans dışında ne yapabileceklerini düşünmeye başladılar. İlk sorunun 'nasıl hareket edebiliriz' in cevabını bulmuşlardı: 'beraber, ama anlaşarak ve ayrı olarak.' bu soruyu pek kafalarına takmadılar, çünkü sordukları sorunu farkına vardıklarında, zaten çoktan hareket etmeye başlamışlardı. Sonra, önlerinde gidilecek iki yol olduğunu gördüklerince ikinci soru geldi. Yollardan biri kısaydı. Yolun çok yakınca bir yerlerde son bulduğunu açıkça görebiliyolardı. Ayaklarında hissettikleri, yürümekten kaynaklanan haz öylesine büyüktü ki, hemen kısa bir yolda yürümek istemedikleri konusunda anlaştılar ve uzun yolu seçerek yürümeye başladılar. Uzun yolu seçerek verdikleri cevap onları başka bir soruya götürdü: 'bu yol nereye gidiyor?' uzunca bir süre bu sorunun cevabı üzerinde düşündüler ve aslında bir olan bu iki tanrı, bu uzun yolu yürümeden sonunun nereye varacağını göremeyeceklerinin farkına vardılar. Eğer oldukları yerde kalırlarsa, uzun yolun nereye varacağını asla bilemeyeceklerdi.

"böylelikle aslında bir olan bu iki tanrı, birbirlerine 'haydi, yolın sonuna dek yürüyelim öyleyse,' diyerek yola çıktılar; önce biri, sonra diğeri. Bir süre sonra uzun yolu yürümenin uzun zaman alacağını fark ettiler ve ortaya başka bir soru çıktı: ' bu kadar yolu uzun süre yürümeyi nasıl becereceğiz?' oldukça uzun bir süre bunun cevabını düşündüler, önce ik'al, gündüzleri nasıl yürüyeceğini bilmediğini, sonra da votan geceleri yürümekten korktuğunu söyledi. Uzun uzun ağladıktan sonra ulumayı kesip bir karara vardılar. İk'al ın geceleri, votan'ın da gündüzleri yürüyebileceğini fark ettiler. Sorunu cevabını bulmuş oldular; böylelikle her zaman yürüyebileceklerdi.

"işte o günden beri tanrılar hep bu şekilde soru sorarak ve durmaksızın yürüyorlar. Asla bir yere varmazlar ve asla bir yerden ayrılmazlar. Böylece dürüst kadınlarla dürüst erkekler tanrılardan soruların sadece yerinde durmak için değil, yürümek için de gerekli olduğunu öğrendiler. O gün bu gündür dürüst erkeklerle dürüst kadınlar yürümek için sorular sorarlar, bir yere vardıklarında 'hoşça kal ', oraya veda ederken de 'merhaba' derler. Asla oldukları yerde durmazlar.

Artık iyice kısalmış olan pipomun ağızlığını kemirerek oturuyorum. Koca Antonio'nun anlatmaya devam etmesini bekliyorum, ama onun daha fazla konuşmaya pek niyeti yok gibi görünüyor. Söyleyeceği önemli bir şeye engel olmaktan çekinerek. "peki ya zapata?" diye soruyorum.

Koca Antonio gülümsüyor. "bilmek ve yürüyebilmek için soru sorman gerektiğini şimdi öğrendin işte." öksürüp ne zaman sardığını fark etmediğim bir sigara daha yakıyor. Sözcükler ağzından, dudaklarının arasından çıkan dumanların arasından, toprağa düşen tohumlar gibi dökülüyor.

"zapata, bu dağlarda ortaya çıktı. Zapata doğmadı, derler. Sadece birdenbire beliriverdi. Onun, çıktıkları uzun yolun ardından buraya ulaşan ik'al ve votan'ın ta kendisi olduğunu, iyi insanları korkutmamak için tek bir kişiye dönüştüğünü söylerler. Bu kadar uzun süre beraber yürüdükten sonra, ik'al ve votan birbirlerinin aynı olduklarını, gündüzleri ve geceleri tek bir kişiye dönüşebildiklerini öğrenmişlerdi. Buraya vardıklarında bir oldular ve zapata adını aldılar. Zapata, buraya vardığını ve buranın o uzun yolun nereye varacağı sorusunun cevabını bulacağı yer olduğunu söyledi. Bazen aydınlık, bazen karanlık olacağını, ama hep tek olacağını söyledi; votan zapata ile ik'al zapata, beyaz zapata ile siyah zapata. Her iki yol da dürüst erkekler ve dürüst kadınlar için aynı yoldu."

Koca Antonio, heybesinden küçük bir naylon torba çıkarıyor. İçinde Emiliano Zapata'nın 1910 tarihli çok eski bir fotoğrafı var. Zapata'nın sol eli bel hizasındaki süvari kılıcını kavramış. Sağ elinde ise bir tüfek duruyor. Üzerinde, omzundan çaprazlama asılmış iki fişeklik, bir de göğsünü soldan sağa dolanan siyah beyaz bir kuşak göze çarpıyor. Ayakları hem duruyormuş hem de yürüyormuş, bakışları sanki 'işte buradayım!' ya da 'geliyorum oraya!' der gibi. İki merdiven var. Karanlıktan çıkıp gelen birinde, daha karanlık suratlı zapatistalar var, sanki derinlerden geliyor gibiler. Aydınlatılmış olan diğer merdivendeyse kimse yok, nereden gelip nereye gittiği belirsiz. Tabii eğer tüm bu ayrıntıları gördüğümü söylersem yalan olur, bu ayrıntılara dikkatimi çeken koca Antonio oldu. Fotoğrafın arkasında şunlar yazılıydı.


General emiliano zapata, güney orduları komutanı.
Gral. Emiliano zapata, jefe del ejercito suriano.
Le general emiliano zapata, chef de l'armee du sud
1910. Fotoğraf: agustin v. Casasola.


Koca Antonio, "bu fotoğrafa çok soru sordum. Öyle geldim buralara," diyor. Öksürüp sigara izmaritini fırlatıyor. Fotoğrafı bana vererek, "al bunu," diyor, "böylelikle ona sorular sormayı... Ve yürümeyi öğrenirsin. Vardığında ' hoşça kal ' demek daha iyidir. O zaman ayrılırken acı çekmezsin." gitmeye hazırlandığını belli ederek elini uzatıyor.

O günden sonra koca Anotino, beni her gelişinde "hoşça kal!" diye selamladı ve her gidişinde el sallayarak "geldim işte!" dedi.

S. Marcos







26 Kasım 2014 Çarşamba

Soluk...

Kıştı
ve buza kesmişti dünya.
Soluğumda, diye düşündü. Ilık bir şey; kimileyin kor ateş ama.
Isıtır beni. Gözlerini kapattı. gülümsedi.
Derken gerçeğin dayatması: İçine aldığın her soluğu bırakırsın. Dünyaya. En nihayetinde...

Mey


                                                            Adriana Caruso      

25 Kasım 2014 Salı

Keşkeler Listesi...

Neşe ve düş'le açılmış
yolları
yürüyemez
hoyrat ayaklar, demiştim. Dinleseydin...

Mey




24 Kasım 2014 Pazartesi

Hep.../ Haiku

Yapabilseydim,
güz'ü terk etmiş kuşların
dilimin ucunda unuttukları şarkıyı söylerdim.
Sana. Hep...


Mey



                                                   Kyin Shim

19 Kasım 2014 Çarşamba

İtina..

Üstüne titriyor
- içimde haberli olmadığın bir bakış -
gecenin;
ayın,
yıldızların
ve onları yer yer örten grimsi bulutların.
Sana sabahı verecek diye. Baktıkça, bakmaktan bıkmadıkça...


Mey





18 Kasım 2014 Salı

Çise.../ Haiku

Yapabilseydim,
dalından düşmüş yaprağın
peşi sıra savrulan çisenin inadını
yazardım...


Mey



                                                                  N. Javed

17 Kasım 2014 Pazartesi

Sabah / Masal Ki...


                                                                                                 a .a. p  için...


Bu gün ne yapacaksın, diye sormuştu adam. Ayrı geçirilecek zamanın kıskançlığı ve yakıcı özlemiydi sesindeki.
Anlamıştı kadın. Gülümsemişti üstelik.
Bekleyeceğim, demişti. Dönüşünü.
Uzunca kurdular o anı. Ayrı ayrı. Ve hayıflandılar:
Olabilirdi...


Mey


                                                           T. Gosselin





15 Kasım 2014 Cumartesi

Şüphe ve Kesinlik...

Bilmiyoruz.
Eminiz öte yandan.
Bendekinin sen,
sendekinin ben oluşuna.
İnsanız: Şüphe gitmiyor başımızdan.
Soruyoruz: Büyük bir şüphe, nasıl bunca kesin olabilir?
Cevabı bilmiyoruz.
Eminiz öte yandan. Günler geçiyor.
Şüphe ve kesinlik, tatlı tatlı biçiyor içimizde bir yeri.
Sesimizi çıkarmıyoruz...


Mey



13 Kasım 2014 Perşembe

Yeti.../ Haiku

Yapabilseydim,
suskun ağzının
söz'süz bıraktığı yerleri yazardım...


Mey






11 Kasım 2014 Salı

Çingene Falı...

İçimdeki çingenenin falı kötü çıktı, diyor.
Nasıl kötü, diye soruyorum. İçinde çingene mi var, sorusunu atlamışlığım salt şaşkınlığımdan.
' Ebedi yakınlığın düşüncesi olan bir düşüncenin kıyısında yaşıyor!muşuz, diye cevap veriyor.
Şaşkın bakıp, bunun neresi kötü, diyorum.
Falcılığı kötü, diyor.
Anlamadım, diye atılıyorum cidden anlamadığımdan.
Anlamamamı ayıplar gibi bakışı.
Bizimki, diyor. Ebedi yakınlık değil.
Ne peki, diyorum sabrım çoktan tükenmiş gibi.
Ebedi uzaklık, diyor. Ebedi kalmaya ahdetmiş bir uzaklık. Gözleri dalgın, susuyor.
Sessizlik uzayınca, boş ver diyorum. Fal işte!
Çingene işte, diyor o da gülerek. Birer çay daha istiyoruz, sözü yitirmiş boğazımızı ılık tutmak için...

Mey










Uyurgezer ve Öteki...

Bütün gece hiç kırpmadı gözlerini. Uyurgezerin
adımlarını izliyordu çatısında. Her adım
yankılanıyordu, engelsiz, kendi boşluğunda,
yoğun ve kof. Pencerede durdu, bekledi,
düşerse yakalamak için. Ama
ya kendisini de sürüklerse düşerken? Bir kuş gölgesi mi
duvarda? Bir yıldız? Öteki mi? Elleri mi?

Boğuk bir gürültü duyuldu kaldırımda. Tan ağarıyordu.
Pencereler açıldı. Koştu komşular. Uyurgezer
iniyordu hızla demir yangın merdivenini
yardım götürmek için pencereden düşene....


Yannis Ritsos




10 Kasım 2014 Pazartesi

Saatler ve Tutku...

Günü bıraktı,
öğle sonlarını da.
Sabahı bıraktı,
kuşluk vakitlerini de.
akşam üstleri zorlu hala;
rengi sevilen bir şeyi - kimseyi - anımsattığından belki.
Aynı düş mümkün mü, merakının hesaplattığı saatleri?
Üzerinde çalışıyor...


Mey





8 Kasım 2014 Cumartesi

Bulunmuş Mektuplar / İyiyim…

Mektuplar evime, at pazarından satın aldığım eski bir komedinin çekmecesinde geldi. Hiç açılmamış zarfları gördüğümde, birinin okumak istemediği mektupları buraya atıp unuttuğunu düşündüm.  Her birinin başka kişilerden bambaşka kişilere gönderilmiş mektuplar olduğunu fark ettiğimde merak dayanılmaz hale gelmişti. Çekmeceleri temizleme işini bir yana bırakıp elime gelen ilk zarfı açtım. Kim vazgeçebilirdi ki o kime ve kimin tarafından yazıldığı belirsiz birkaç cümlenin verdiği büyülü hazzı…

 İyiyim.
Unutmaya çalışıyorum. Bir de anlamaya.
Gün’ün benden çekildiği
Ve geri döndüğü saatlerin göğ’üme yayılan renginin
İçimi neden bunca  acıttığını.
Unutmuyorum yine de.
Anladığım da söylenemez.
Ama iyiyim…”


Mektubu usulca zarfına yerleştirdim. Anlamadığını unutamamanın acısı geçmez ki, diye düşündüm. Keşke geçse…


Mey







6 Kasım 2014 Perşembe

Hikaye'den Yol...

Uç uca eklenmiş küçük
hikayelerden yapılmış -
uzun, upuzun - bir yoldu asıl hikaye.
Üzerinde hiç yürünmeyen ve hep düş'lenen...


Mey







4 Kasım 2014 Salı

Kendini Kuş Sanan Balığın Kısa Öyküsü...

Anladı, aslında kuş olmadığını
oltanın ucunda
çırpınırken. İçi elvermedi kabule.
Kanatlarımdan vurulmuş olmalıyım, diye düşündü iğne ağzını yırtmadan hemen önce...


Mey





3 Kasım 2014 Pazartesi

Uyanma... / haiku

Gecikmiş sabahların
kirlettiği rüyayı
yatıştırmaktı. Uyanmak dediğin...


Mey




30 Ekim 2014 Perşembe

Kedi, Adın ve Haz...

Şimdi uyursam kaçınabilirim belki, dedi. Zihmindeki huysuz kedinin
tırnaklarıyla yazdığı söz'ün hazzından - adından -.
Dedi ve çayını tazeledi. Kedi güldü bu sıra. Dayanamadı.
Eşlik etti gülüşe.
Şımarık kedinin tırnakları durmak bilmiyordu...


Mey




29 Ekim 2014 Çarşamba

İstek...

Taşısa taşısa saçların taşır,
yağmur damlasına
gizlenmiş şu kalbi.
Şemsiyeni kapamalısın!


Mey


                                Souichi Furusho

28 Ekim 2014 Salı

Adım...

Sabrı yok,
sonsuza meyletmiş bir adımdı.
Bir olmaklığıyla kaldı...


Mey


                                Shoi Ueda

27 Ekim 2014 Pazartesi

Had...

Daralıyor
istiab haddi. Sözün üstünde,
var - yok arası bir gözden ibaretken sen!


Mey


                                                 F. Woodman

Haiku...

Denizler kararır
Ve yabanördeğinin kederli ağlayışı
Dönüşür soluk beyaza...


M. Basho



                                               Hideyuki Katagari

25 Ekim 2014 Cumartesi

Kendini Özleten Hikaye...

Çok özlenmiş bir mevsimin
nazlı göz kapakları gibiydi hikaye.
Kapatıp kendini, grisine tezat parlaklığıyla şaşırtan
bir göğe bakmaya mecbur bırakırdı durmaksızın.
Bekleneceğini bildiği gibi bilirdi,
akıldan hiç çıkmayacağını.
Yanındayım, derdi. Ve hiç olmadım yanında.
Geleceğim, de derdi. Kımıldamadan olduğum yerden. Sen bekle...


Mey




                                                       Guy Denning

20 Ekim 2014 Pazartesi

Güz ve Rüya...

Gri'nin,
gerçeğin,
bi 'de güz'ün
arasına gizledim, dedi.
Senden yapılma bir rüyayı.
Yerini biliyorum, dedin tebessümle. Uyandırma!


Mey


                                Hermann J. Karbaum

Haiku...

I.

Budha
dizine vurarak iç çeker.
sonra yatıştırıcı ilaçlarını kullanır.


II

Sıkıntı, kalabalık bir caddedir!
Tam ortasında bekliyor, izliyorsun,
Ama hep oradasın!


A. Ahıska



                                              Ata Mohammadi

19 Ekim 2014 Pazar

Cumartesi…

Yağmur var. Çünkü cumartesi. Öteden beridir tüm cumartesilerim yağmurludur benim, cümlesiyle başlayan bir öykünün özlemini içimde duyduğum ilk andan beri; tüm cumartesilerim yağmurludur benim.

Güzle birlikte yaprakları kızaran sarmaşığın dibindeki masanın benim için boş tutulduğuna inanmaya meyilli olduğum, pastanenin kapısındayım. Masam boş.  Sabahki yağmurum ardından hava, açtı açacak izlenimi vermişse de, şimdi indirecek gibi. Geçip oturuyorum yerime. Geçirilecek iki saat için hazırım. Kitabım, defterim, sabahtır ertelediğim düşüncelerim, suskunluğum, yağmura düşkünlüğüm ve çay arzum tastamam yanımda.

Gelişimi fark edip, bir koşu çayımı getirmeye giden garsonu göz ucuyla izlerken tebessüm ettiğimi biliyorum. Tıpkı birazdan gözümün caddenin karşısındaki o eski otele takılıp beni yıllar öncesine götüreceğini bilişim gibi. Düşüncesiyle birlikte görme duyumu da harekete geçiyor. Sıcak bir yaz günü bu eski pastanenin karşı konulmaz huzuruna kendimi, soluklanmak için, atıverdiğim o günü düşünüyorum yine. Cumartesi rutininin küçük bir parçası.  Adamın gerçekten neye benzediğini anımsamak şimdi artık çok zor. Her cumartesi başka bir görünüme büründürüyor zihnim onu.  Otelin önünde kıpırdamadan duruşunun,  bir hikâye gizlemekte olduğunu sezişimle kesilen nefesimi anımsıyorum örneğin. İyi bir hikâyeyi görür görmez tanıyacağıma ilişkin böbürlenişimi de. Adamın dakikalarca otelin önünde kıpırdamadan duruşunu izlediğimi, görmekten aciz olduğum gözlerine çözemediğim aslı yerine, tercih ettiğim hikâyeyi yerleştirişimi bir de.  Çantamdan çıkardığım kitabın boş bulduğum her yerine hızlıca kurgumu aktarışım dünmüş gibi aklımda. Başımı yazdıklarımdan kaldırdığım her seferinde onun gitmiş olabileceği korkusunun ellerimi titretişi de. Son seferinde gitmişti elbette. Ama hikâye ben de kaldı, bir de kendimi buraya gizlediğim şu cumartesilerde.

Önüme konan çayla sıyrılıyorum otelin önündeki adam imgesinden. Kendimi hikâyelerden sakınamadığım yakın zamanın sızısının, yerinden memnun değilmiş gibi bir kıpırdanışla farkındalığı yükseltmeyi amaç edinen şımarıklığına gülsem mi yoksa kızsam mı bilemeden çayıma uzanıyorum. Yazmaktan imtina ettiğim öykülerin boşluğunu doldurur umuduyla yanımda gezdirdiğim kitabı çıkarıyorum çantamdan, bir de her ihtimale karşı defterimi.  İlk öykünün sonuna gelmişken düşmeye başlıyor ilk damlalar masaya. Sarmaşığın setini geçebilmiş damlaları saçlarımın arasına düşüşünde cumartesileri sevdiren bir sevinç gizli. Yağmur bana ulaşamasın diye, masayı az beriye çekme önerisiyle gelen garsonu reddedişimin yumuşaklığına gizliyorum o sevinci.  Yağmurda kalp genişler, diye düşünüyorum. Her bir köşesi yıkanıp arınsın; kötüye meyilli düşünceyi peşinden sürükleyip götürsün için. Belki yenilerine yer açmak asıl niyet, diye araya giriyor içimde fesat bir ses. Aldırmıyorum.

İkinci öyküye başladığımda tazelenen çayımın kokusu, bir an için beni öyküden koparacak gibi oluyor. Çaydan mı, yağmurdan mı yoksa öyküde üzerinde durmamak için hızla okuyup geçtiğim o cümleden mi, bilmiyorum. Yine de belleğime kazınıyor cümle.

“ Birini, onu terk edecek – bunu yaparken ‘hoşça kal’ diyecek – cesareti kendinde bulup çıkarabilecek kadar değerli bulmaktır belki de sevmek…”

Gözümü caddenin karşısına dikip, otelin önündeki adam imgesini çağırıyorum panikle.  Nazlanmıyor adamın hatırası. Beraberinde taşıdığı olası kurgularla beliriyor. Yağmur hızını arttırıyor, işaret etmeme kalmadan önümdeki çay yenileniyor. Açık olanı istemsizce atlayıp yeni bir öyküyü arıyor parmaklarım. İçimdeki oyuk kendini gizlemeyi başarıyor. Öykünün yeni olanına dalıp gidiyorum.
Soluk alış verişim düzene giriyor. Yağmur bundan var işte, diye düşünüyorum. Sanırım cumartesiler de…


Mey


                                Fiddle Oak

18 Ekim 2014 Cumartesi

Güz ve Sır...

Bir sırrı gizliyor,
( beklemesiz, şarkısız, hikayesiz kalışımıza dair)
üfleyişinde rüzgar.
Titriyoruz...

Mey



                                                E. Brisson

16 Ekim 2014 Perşembe

Güz'de Ağzın...

Ne vakit,
dalgın bir gülüş'ün düş'ünü
kursam ağzında;
güzle aramdaki o şey görünür oluyor imgelemimde.
Hakikatsiz
ve
sırsız
geçip gidişi gibi bir mevsimin.
Ağzın orada öylece duruyor,
gülüş'ün bende kalıcı bir okşayış...

Mey



Neredeyse...

Uyumsuz şeyler alıyor eline - bir taş,
bir kırık tuğla, iki yanmış kibrit,
paslı çivi karşı duvardaki,
pencereden giren yaprak, damlayan su damlaları
sulanmış saksılardan, saçlarına taktığı samanlar
dünkü rüzgarın - alıyor onları
ve orada, avluda, bir ağaç yapıyor neredeyse.
Bu neredeyse'dedir şiirin kaynağı. Anlıyor musun?

Yannis Ritsos



                                      Sergei Mironenko

14 Ekim 2014 Salı

Duyusal Yakınlık...

Ne zaman,
kimin,
hangi
yarasına dayasam burnumu, diye yazdı sayfanın sonuna.
Acımasız bir 'biz' kokuyor.
Ardından yazmayı bıraktı...

Mey



                                    Patrick Gonzales

12 Ekim 2014 Pazar

Haiku...

Mecalsiz ağzından
ışığını yitirmiş yapraklarını
atıyor bir ağaç.
Ağlamayı bilmediğinden...

Mey



11 Ekim 2014 Cumartesi

Nerede?..

Sordun mu
kendine, var mı?
Benden ayrı
olabildiğin bir yer...

Mey